कोट्यवधींची सुसज्ज इमारत उभी, पण आरोग्य सेवा ढासळली — पाटणबोरीकरांचा संताप उफाळला

✍️पांढरकवडा | अशफाक खान

पांढरकवडा तालुक्यातील सर्वात मोठ्या ग्रामपंचायतींपैकी एक असलेल्या पाटणबोरी येथे शासनाने कोट्यवधी रुपये खर्च करून अत्याधुनिक प्राथमिक आरोग्य केंद्राची इमारत उभी केली. सुमारे 12 हजारांहून अधिक लोकसंख्या असलेल्या या गावासाठी ही सुविधा मोठा दिलासा ठरणार होती. या इमारतीचे उद्घाटन  मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते ऑनलाईन पद्धतीने करण्यात आले होते. मात्र, प्रत्यक्षात या भव्य इमारतीचा अपेक्षित लाभ नागरिकांना मिळत नसल्याचे गंभीर चित्र समोर आले आहे.

पाटणबोरी हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक 44 वर असल्यामुळे येथे वारंवार लहान-मोठे अपघात घडत असतात. याशिवाय परिसरातील 25 ते 30 खेड्यांतील नागरिक उपचारासाठी या केंद्रावर अवलंबून आहेत. दररोजची ओपीडी संख्या 140 च्या पुढे असतानाही आरोग्य सेवा अत्यंत तोकडी असल्याचे दिसून येते.

🎯 रात्री डॉक्टर गैरहजर, रुग्णांचे हाल
आरोग्य केंद्रात सायंकाळी 6 नंतर वैद्यकीय अधिकारी उपस्थित राहत नसल्याची तक्रार नागरिकांनी केली आहे. रात्री-अपरात्री रुग्णांना उपचारासाठी आणले असता, एक रोजंदारीवरील कर्मचारी  राहत असून तो केवळ फोनवरून डॉक्टर किंवा आरोग्य सेविकेला माहिती देतो, तोपर्यंत रुग्णांची अवस्था अधिकच गंभीर होण्याची शक्यता निर्माण होते.
अशा परिस्थितीत अनेक रुग्णांना स्वतःच्या खर्चाने पांढरकवडा किंवा आदिलाबाद  येथे जावे लागत असल्याने आर्थिक व मानसिक त्रास सहन करावा लागत आहे.

🎯 रिक्त पदे आणि तात्पुरती व्यवस्था
या आरोग्य केंद्रासाठी गट ‘अ’ संवर्गातील दोन वैद्यकीय अधिकाऱ्यांची पदे मंजूर असतानाही एक पद मागील दोन वर्षांपासून रिक्त आहे. सध्या एक डॉक्टर तात्पुरत्या प्रतिनियुक्तीवर काम पाहत असून, कायमस्वरूपी डॉक्टर नसल्यामुळे सेवा विस्कळीत होत आहे. अनेक डॉक्टर हे यवतमाळ व आदिलाबाद येथून ये-जा करत असल्याने वेळेवर उपस्थित राहण्यात अडचणी येत आहेत.

🎯 मूलभूत सुविधांचा अभाव
भव्य इमारत असूनही आवश्यक सुविधा उपलब्ध नसल्याचे वास्तव आहे. औषधांचा अपुरा साठा, पॅथॉलॉजी लॅबचा अभाव, प्रसुती कक्षातील अपुऱ्या सुविधा यामुळे ‘24 तास सेवा’ हे केवळ घोषवाक्य ठरत आहे. ग्रामीण भागातील नागरिकांना दर्जेदार आणि त्वरित आरोग्य सेवा मिळावी या उद्देशाने उभारलेली इमारत सध्या केवळ ‘शोभेची वस्तू’ ठरत असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.

🎯 गर्भवती महिलांची गैरसोय, जीव धोक्यात
प्राथमिक आरोग्य केंद्रात सोनोग्राफी सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे गर्भवती महिलांना पांढरकवडा येथे पाठवले जाते. नुकत्याच घडलेल्या घटनेत गुरुवारी सकाळी 8 वाजण्याच्या सुमारास 6 ते 7 गर्भवती महिला सोनोग्राफीसाठी आरोग्य केंद्रात आल्या होत्या. मात्र, रुग्णवाहिका उपलब्ध नसल्याने त्यांना 40 अंशांपेक्षा जास्त तापमानात खाजगी वाहनाने प्रवास करावा लागला.
ही परिस्थिती अत्यंत धोकादायक असून, अशा वेळी काही अनुचित घडले असते तर जबाबदारी कोणाची, असा संतप्त सवाल नागरिकांनी उपस्थित केला आहे.

🎯 नागरिकांचा सवाल — सुविधा कागदावरच का?
शासनाने ग्रामीण भागातील आरोग्य सेवा दर्जेदार आणि आधुनिक करण्याची घोषणा केली होती. मात्र, पाटणबोरीतील वास्तव पाहता या घोषणा केवळ कागदावरच मर्यादित राहिल्याचे दिसून येते. भव्य इमारत उभारूनही जर डॉक्टर, सुविधा आणि व्यवस्थापनाचा अभाव असेल, तर अशा प्रकल्पांचा उपयोग काय, असा प्रश्न नागरिक विचारत आहेत.

🎯 तातडीने उपाययोजनांची मागणी
स्थानिक नागरिकांनी खालील मागण्या केल्या आहेत:
कायमस्वरूपी वैद्यकीय अधिकाऱ्यांची तातडीने नियुक्ती
24 तास डॉक्टरांची उपस्थिती सुनिश्चित करणे
औषधांचा पुरेसा साठा उपलब्ध करणे
पॅथॉलॉजी लॅब व सोनोग्राफी सुविधा सुरू करणे
रुग्णवाहिकेची कायमस्वरूपी व्यवस्था

🎯 निष्कर्ष:
पाटणबोरीतील प्राथमिक आरोग्य केंद्राची भव्य इमारत आज प्रशासनाच्या निष्काळजीपणामुळे निष्प्रभ ठरत आहे. वेळेत ठोस पावले उचलली नाहीत, तर याचा सर्वाधिक फटका गरजू आणि गरीब नागरिकांना बसत राहणार आहे.