⛔२५ हजारांपासून तब्बल ४ लाखांपर्यंतच्या लाचेचे सापळे; चार वेगवेगळ्या विभागांतील अधिकारी-कर्मचारी जाळ्यात
✍️यवतमाळ : अशफाक खान
अवघ्या तीन महिन्यांच्या कालावधीत लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाने (एसीबी) यवतमाळ जिल्ह्यात केलेल्या सलग चार धडक सापळा कारवायांमुळे संपूर्ण शासकीय यंत्रणेत खळबळ उडाली आहे. १९ मे ते १४ ऑगस्ट २०२६ या कालावधीत महसूल, जिल्हा परिषद बांधकाम, महिला व बाल विकास तसेच वीज वितरण अशा विविध विभागांतील लोकसेवक लाच स्वीकारताना एसीबीच्या जाळ्यात अडकले.
विशेष म्हणजे या चारही कारवायांमध्ये तक्रारींची पडताळणी करून नियोजनबद्ध पद्धतीने सापळा रचण्यात आला आणि संबंधित आरोपींना लाचेची रक्कम स्वीकारताना रंगेहात पकडण्यात आले. या कारवायांतील लाचेच्या रकमा पाहता ५ हजारांपासून थेट ४ लाख रुपयांपर्यंत लाचखोरीचे प्रकार समोर आले आहेत.
एसीबीच्या या सातत्यपूर्ण कारवायांमुळे जिल्ह्यातील लाचखोर अधिकारी-कर्मचाऱ्यांमध्ये धास्तीचे वातावरण निर्माण झाले असून, ‘पुढचा नंबर आपला तर नाही ना?’ अशी चर्चा शासकीय कार्यालयांमध्ये रंगू लागली आहे.
🎯 १९ मे : कळंबमध्ये २५ हजारांची लाच घेताना महिला भूमी अभिलेख अधिकारी जाळ्यात
या सलग कारवायांची सुरुवात १९ मे २०२६ रोजी कळंब येथील भूमिलेख कार्यालयातून झाली. फेरफार नोंदणीच्या कामासाठी २५ हजार रुपयांची लाच स्वीकारताना ३७ वर्षीय महिला परिरक्षण भूमापकाला एसीबीच्या पथकाने रंगेहात पकडले.
नागरिकांच्या नियमित शासकीय कामासाठी लाचेची मागणी केल्याचा प्रकार समोर आल्याने या कारवाईने महसूल आणि भूमिलेख विभागात खळबळ उडाली. शासकीय कार्यालयातील कायदेशीर कामकाजासाठीही नागरिकांकडून पैशांची मागणी केली जात असल्याच्या तक्रारींच्या पार्श्वभूमीवर या कारवाईकडे गांभीर्याने पाहिले गेले.
🎯 १५ जुलै : अंतिम देयकासाठी १० हजारांची लाच; जिल्हा परिषद बांधकाम विभागातील शाखा अभियंता पकडला
यानंतर १५ जुलै २०२६ रोजी एसीबीने जिल्हा परिषद,बांधकाम उपविभाग क्र. 1 यवतमाळ येथील शाखा अभियंत्याविरुद्ध कारवाई केली. अंतिम देयक मंजूर करून पूर्णत्व प्रमाणपत्र देण्यासाठी १० हजार रुपयांची लाच स्वीकारताना ५६ वर्षीय शाखा अभियंत्याला रंगेहात पकडण्यात आले.
कंत्राटदाराच्या कामाशी संबंधित देयक आणि प्रमाणपत्र देण्याच्या प्रशासकीय प्रक्रियेत लाचेची मागणी झाल्याचे या कारवाईतून समोर आले. त्यामुळे जिल्हा परिषदेच्या बांधकाम विभागातही मोठी खळबळ उडाली.
🎯 २२ जुलै : अंगणवाडी मदतनीस पदासाठी लाच; महिला अधिकाऱ्याला ५ हजार स्वीकारताना अटक
१५ जुलैच्या कारवाईनंतर अवघ्या आठवडाभरातच, २२ जुलै रोजी महागाव येथे एसीबीने आणखी एक सापळा कारवाई केली.
अंगणवाडी मदतनीस पदावर निवड करून देण्यासाठी १० हजार रुपयांची लाच मागितल्याची तक्रार एसीबीकडे करण्यात आली होती. तडजोडीनंतर पहिला हप्ता म्हणून ५ हजार रुपये स्वीकारताना ५७ वर्षीय अतिरिक्त महिला व बाल विकास प्रकल्प अधिकाऱ्याला त्यांच्या राहत्या घरी रंगेहात पकडण्यात आले.
या कारवाईने महिला व बाल विकास विभागातही खळबळ उडाली. सरकारी पदासाठी निवड करून देण्याच्या नावाखाली पैशांची मागणी झाल्याचा आरोप समोर आल्याने या प्रकरणाची विशेष चर्चा झाली.
🎯 १४ ऑगस्ट : स्वातंत्र्यदिनाच्या पूर्वसंध्येला ४ लाखांचा सापळा; वर्ग-१ कार्यकारी अभियंता जाळ्यात
दरम्यान, स्वातंत्र्यदिनाच्या पूर्वसंध्येला म्हणजेच १४ ऑगस्ट २०२६ रोजी पुसद येथे झालेली एसीबीची कारवाई सर्वाधिक चर्चेची ठरली.
महावितरणच्या ५७ वर्षीय वर्ग-१ कार्यकारी अभियंत्याला कंत्राटदाराकडून तब्बल ४ लाख रुपयांची लाच स्वीकारताना अमरावती एसीबीच्या पथकाने रंगेहात पकडले.
लाचेची रक्कम मोठी असल्याने या कारवाईने जिल्ह्यातील शासकीय वर्तुळाचे लक्ष वेधले आहे. एका कंत्राटदाराकडून एवढ्या मोठ्या रकमेची लाच स्वीकारल्याचा आरोप झाल्याने भ्रष्टाचाराच्या पद्धती आणि त्यामागील संभाव्य साखळीबाबतही चर्चा सुरू झाली आहे.
🎯 तीन महिन्यांत चार कारवाया; चार विभाग, चार वेगवेगळे प्रकार
१९ मे ते १४ ऑगस्ट या अवघ्या तीन महिन्यांच्या कालावधीतील या चार कारवायांचे चित्र पाहिले असता, लाचखोरीचा प्रश्न एखाद्या एका विभागापुरता मर्यादित नसल्याचे दिसून येते.
तारीख| विभाग| लाचेची रक्कम| कारवाई
🔺१९ मे| भूमिलेख कार्यालय, कळंब| ₹२५,०००| महिला परिरक्षण भूमापक
🔺१५ जुलै| जि.प. बांधकाम उपविभाग क्र.1 यवतमाळ | ₹१०,०००| शाखा अभियंता
🔺२२ जुलै| महिला व बाल विकास, महागाव| ₹५,०००| अतिरिक्त प्रकल्प अधिकारी
🔺१४ ऑगस्ट| महावितरण, पुसद| ₹४,००,०००| वर्ग-१ कार्यकारी अभियंता
या चार कारवायांमध्ये दोन महिला आणि दोन पुरुष अधिकारी-कर्मचारी एसीबीच्या जाळ्यात अडकले आहेत. यातील काही अधिकारी सेवानिवृत्तीच्या उंबरठ्यावर असल्याची बाबही प्रशासनासाठी चिंतेची मानली जात आहे.
🎯 ‘लाच मागाल तर एसीबीच्या रडारवर’!
एसीबीच्या सलग कारवायांनी जिल्ह्यातील लाचखोर अधिकारी-कर्मचाऱ्यांना स्पष्ट इशारा दिला आहे. तक्रारदारांच्या तक्रारींची पडताळणी करून सापळा रचला जात असल्याने लाच मागणाऱ्या लोकसेवकांवर एसीबीची नजर असल्याचे या कारवायांतून स्पष्ट झाले आहे.
दुसरीकडे, नागरिकांनीही आपली कामे करून घेण्यासाठी लाच देण्याऐवजी संबंधित विभागाकडे किंवा एसीबीकडे तक्रार करण्याची गरज आहे. लाचखोरीला आळा घालण्यासाठी केवळ एसीबीच्या कारवाया पुरेशा नसून प्रत्येक शासकीय कार्यालयात पारदर्शक प्रक्रिया, प्रभावी अंतर्गत नियंत्रण आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची नियमित देखरेख आवश्यक आहे.
🎯 नागरिकांनी निर्भयपणे तक्रार करावी
कोणत्याही शासकीय अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्याने कायदेशीर शुल्काव्यतिरिक्त लाचेची मागणी केल्यास नागरिकांनी घाबरून न जाता लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाशी संपर्क साधावा. प्राप्त तक्रारीची नियमानुसार पडताळणी करून आवश्यक असल्यास सापळा कारवाई करण्यात येते.
एसीबी, यवतमाळ कार्यालय : दगडी इमारत, टांगा चौक, यवतमाळ.
तक्रारीसाठी संपर्क
अँटी करप्शन ब्युरो, अमरावती परिक्षेत्र
ललित सेंटर, परांजपे कॉलनी, अमरावती
दूरध्वनी : ०७२१-२५५३०५५
ई-मेल : spacbamrawati@mahapolice.gov.in
लाचलुचपत प्रतिबंधक विभाग, मुख्यालय
सर पोचखानवाला मार्ग, वरळी, मुंबई – ४०००३०
हेल्पलाइन : १०६४
दूरध्वनी : ०२२-२४९२१२१२
ई-मेल : acbwebmail@mahapolice.gov.in
🎯 आता पुढची नजर कोणावर?
तीन महिन्यांत चार सापळा कारवाया आणि त्यात विविध विभागांतील लोकसेवक जाळ्यात अडकणे, ही बाब यवतमाळ जिल्ह्यातील प्रशासकीय व्यवस्थेसाठी गंभीर इशारा मानली जात आहे. एकीकडे या प्रकरणांमुळे शासकीय यंत्रणेतील भ्रष्टाचाराचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला असला, तरी दुसरीकडे एसीबीकडून तक्रारींची दखल घेऊन होत असलेल्या सातत्यपूर्ण कारवायांमुळे नागरिकांमध्येही तक्रार करण्याचा आत्मविश्वास वाढण्याची शक्यता आहे.
आता या सलग कारवायांनंतर शासकीय कार्यालयांमधील लाचखोरीला कितपत आळा बसतो आणि एसीबीची पुढील कारवाई कोणत्या विभागात होते, याकडे यवतमाळ जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
एकूणच, तीन महिन्यांतील चार कारवायांनी एक संदेश ठळकपणे दिला आहे—शासकीय पद कितीही मोठे असो, लाचेची मागणी केल्यास एसीबीच्या कारवाईपासून सुटका नाही.
